WERKGROEP OPEN MONUMENTEN DAG

Werkgroep Open Monumenten Dag


Dankzij de inzet van duizenden vrijwilligers wordt sinds 1987 elk jaar in het tweede weekend van de september de Open Monumentendag georganiseerd. Het evenement is uitgegroeid tot het grootste culturele evenement van Nederland met jaarlijks rond de een miljoen bezoekers. Het is een cultuurhistorisch evenement waarbij ongeveer 5.000 monumenten, die normaal gesproken veelal gesloten zijn, voor het publiek gratis geopend worden. Rondom een jaarlijks wisselend thema worden daarnaast activiteiten georganiseerd die de monumenten tot leven brengen. Ook kinderen worden op die dag uitgenodigd om door middel van projecten kennis te laten maken met onze monumenten, zodat ze in de toekomst op een verantwoorde wijze omgaan met ons erfgoed.

Leden van de plaatselijke comités werken het hele jaar mee aan de organisatie. Het animo is groot, tachtig procent van alle Nederlandse gemeenten doet mee aan Open Monumentendag, dat wil zeggen dat er zo’n 330 comités meewerken. Hun leden vinden het niet alleen belangrijk om monumenten te beschermen, maar willen ze ook onder de aandacht brengen van vele bezoekers waaronder ook toeristen. De verantwoordelijkheid voor het eigen programma ligt bij de comités. Zij bedenken de activiteiten die passen bij het landelijke thema, benaderen monumenteigenaren om mee te doen, schrijven teksten voor een programmaboekje en maken hiervoor publiciteit op allerlei wijze.

Petra Thijssen
Voorzitter Open Monumentendag gemeente Heumen

Programmaboekjes Open Monumenten Dag

Deze zijn te vinden op de pagina

PUBLICATIES - Brochures

Werkplan

2023-2024 (pdf-bestand)

Terugblik op de Open Monumentendagen
13 en 14 september 2025


Het publiek kon dit weekend genieten van historie, cultuur en boeiende verhalen. Di jaar stond het thema: ‘Erfgoed & Architectuur’ centraal. De slogan ‘gebouw(d) om te blijven’ benadrukt de waarde van de verscheidenheid aan historische gebouwen die ons land verrijken en nodigt uit om na te denken over de toekomst van dit erfgoed. Architectuur is meer dan bakstenen en beton. Het weerspiegelt onze identiteit, toont de ambities van het verleden en biedt een venster op wat komen gaat.

Het programma was voordien verspreid zodat ieder hiervan kennis kon nemen. Er was een fietstocht langs bijzondere gebouwen, de molens waren te bezichtigen alsmede de kerken in onze gemeente. Ook waren er diverse lezingen, een rondleiding en fototentoonstellingen.

Helaas was er weinig belangstelling in onze dorpen voor de Open Monumentendag. We gaan nu inventariseren op welke wijze we deze dag in de toekomst aantrekkelijker kunnen maken voor het publiek.

Dank aan al de vrijwilligers die deze dag mogelijk hebben gemaakt.

Petra Thijssen
Voorzitter Open Monumentendag gemeente Heumen

Geldprijs voor Open Monumentendag in Heumen

Het Erfgoedplatform Heumen heeft een geldbedrag van € 1.000,- ontvangen voor de organisatie van de lokale Open Monumentendag. De bijbehorende cheque werd op 18 juli jl. door Harald de Boer, directeur van stichting Nederland Monumentenland, onder toeziend oog van portefeuillehouder erfgoed, burgemeester Joerie Minses uitgereikt aan Annette Mengde, voorzitter Erfgoedplatform Heumen en Petra Thijssen, voorzitter van het Comité Open Monumenten Gemeente Heumen.

Burgemeester Minses heeft de prijs voor zijn gemeente gewonnen. Tijdens zijn bezoek aan het VNG Jaarcongres afgelopen juni in Groningen, deed hij mee met de beursactie van stichting Nederland Monumentenland. Deze stichting was aanwezig op de beursvloer van het VNG Jaarcongres om meer bewustwording rondom het belang van monumenten en De VriendenLoterij Open Monumentendag te creëren onder burgemeesters, wethouders, gemeentesecretarissen en griffiers.
“Monumenten zijn van onschatbare waarde. Ze geven een kijkje in het dagelijkse leven van onze voorouders en vormen de basis voor onze culturele identiteit en onze leefomgeving. Steun van een gemeente aan hun lokale Comité Open Monumentendag en daarmee openstelling van monumenten voor het grote publiek, is enorm belangrijk voor de waardering en het uiteindelijke behoud van monumenten”, aldus Harald de Boer van Nederland Monumentenland.

Onze gemeente bleek uiteindelijk de gelukkige winnaar van de beursactie. Burgemeester Minses: “Tijdens de beurs deed ik spontaan mee aan de actie wetende dat heel veel gemeenten mee zouden doen. Ik was dan ook blij verrast dat we hadden gewonnen! Ik vind het heel belangrijk dat het erfgoed dat onze gemeente rijk is bij een groot publiek onder de aandacht wordt gebracht. Open Monumentendag is daar een mooi middel voor. In onze gemeente is er een Comité actief, die hier al vele jaren invulling aangeeft. Het geldbedrag komt zeker goed terecht.”

De prijs wordt mogelijk gemaakt door stichting Nederland Monumentenland, de landelijke organisator van Open Monumentendag.

Petra Thijssen

Voorzitter Open Monumentendag Gemeente Heumen

450 jaar slag op de Mookerheide
Zaterdag 13 april 2024 - Vanaf 14.00 uur - Maaskade Mook

Maar weinig mensen zullen denken: het was in Heumen dat de Slag op de Mookerhei begon. Toch is dat waar. De Spaanse aanvoerders Sancho d’Avilla en Bernardino de Mendosa hebben de tijd genomen om in 1574 vanuit het machtige kasteel van Heumen het slagveld te verkennen, hun plannen te maken en een val op te zetten voor het huurlingenleger van de broers Lodewijk en Hendrik van Nassau. Daarom bijt Heumen het spits af in het herdenkingsweekeinde van 13 en 14 april aanstaande. Zaterdag 13 april, tussen 11.00 uur en 14.00 uur is de Protestantse kerk in het dorp even centrum van de wereld en de geschiedenis. In en rond het historische Sint Joriskerkje zijn de activiteiten voor de herdenking.
In het kerkje is een monument ter nagedachtenis aan de broers Lodewijk en Hendrik van Nassau die bij de Slag op de Mookerheide het leven lieten. Beiden zijn spoorloos verdwenen, waarschijnlijk verzwolgen door het moeras ten zuiden van Mook. Het is een cenotaaf, een leeg grafmonument. In 1891 is het door F.L.Stracke gemaakt. Geloof speelde bij plaatsing nog een belangrijke rol want het monument moest komen in de “meest naburige, trouw bezochte protestantse kerk”. Op de buitengevel is in 1939 een door Jacques Maris gemaakt herdenkingsmonument voor de Grenstroepen geplaatst.
Op het programma staat het St. Georgiusgilde. Dit eeuwenoude gilde is buiten met trommels en vaandels present. Binnen is het historische zilverwerk te zien. De schildjes van de koningsschutters hebben de eeuwen doorstaan en zijn nog altijd het trotse bezit van het Gilde. Al ver voor deze veldslag is het Gilde opgericht. Het fungeerde als een soort militie die voor orde, rust en veiligheid zorgde in de woelige tijd rond het begin van de zestiende eeuw. Na al die eeuwen speelt het gilde nog altijd een belangrijke rol in het dorp.
Ex-Nijmegenaar, tegenwoordig Enschedeer Hans Dom maakt op de zes snaren en de klankkast van zijn gitaar een muzikaal stripboek over de dagen voor en van de Slag op de Mookerhei. Hij schetst een (Spaans) muzikaal beeld van Heumen dat dan omgeven is door kampementen van het Spaanse leger van zo’n 4000 a 5000 man.
Vocal Group New Challenge uit Heumen verhoogt het historisch gevoel met gezang.

Al in 1200 stond op de plek van de huidige kerk een kapel die bij het kasteel van Heumen hoorde, gesticht door de Franse monniken van de abdij Valerie-sur-Somme. Zij hadden in Overasselt hun regionale hoofdzetel. De kapel groeide uit tot volwaardige kerk en kwam met de reformatie in handen van de protestanten. De naam bleef gehandhaafd, (Sint) Joriskerk.

Jan Paul Bevoort
Petra Thijssen

© 2018 Erfgoedplatform Gemeente Heumen * AVG * Disclaimer